Vĩ mô toàn cầu & ngân hàng trung ương
Fed, FOMC, CPI, GDP, tỷ giá, lạm phát — và tác động đến VN-Index, dòng vốn ngoại.
Thuật ngữ cần biết
Lãi suất Fed (Fed Funds Rate)
Lãi suất qua đêm giữa các ngân hàng Mỹ do Fed điều hành. Là 'lãi suất gốc' định giá hầu hết tài sản toàn cầu — Fed tăng lãi suất thường khiến cổ phiếu thị trường mới nổi giảm.
FOMC (Federal Open Market Committee)
Uỷ ban điều hành chính sách tiền tệ của Fed, họp 8 lần/năm để quyết định lãi suất. Mỗi cuộc họp FOMC là sự kiện volatility lớn cho thị trường toàn cầu.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI)
Đo mức thay đổi giá rổ hàng hoá tiêu dùng — chỉ báo lạm phát quan trọng nhất. CPI Mỹ công bố hàng tháng, gây biến động lớn cho thị trường vì ảnh hưởng quyết định của Fed.
Chỉ số giá sản xuất (PPI)
Đo giá đầu vào của doanh nghiệp. Là chỉ báo sớm cho CPI vì doanh nghiệp thường chuyển chi phí sang giá bán cuối.
PMI (Purchasing Managers' Index)
Chỉ số khảo sát giám đốc mua hàng, đo hoạt động sản xuất / dịch vụ. Trên 50 = mở rộng, dưới 50 = thu hẹp. Là chỉ báo dẫn dắt mạnh cho GDP.
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP)
Tổng giá trị hàng hoá và dịch vụ sản xuất trong nền kinh tế. Tăng trưởng GDP cao thường đi kèm thị trường cổ phiếu mạnh, nhưng quan hệ không tuyến tính trong ngắn hạn.
Đường cong lợi suất (Yield Curve)
Đồ thị lợi suất trái phiếu chính phủ theo kỳ hạn (3 tháng → 30 năm). Yield curve đảo ngược (lợi suất ngắn cao hơn dài) là tín hiệu suy thoái mạnh.
Lợi suất trái phiếu Mỹ (Treasury Yield)
Lãi suất chính phủ Mỹ trả cho người mua trái phiếu. Lợi suất 10 năm là 'discount rate' định giá hầu hết tài sản — tăng → cổ phiếu công nghệ và emerging market giảm.
SOFR (Secured Overnight Financing Rate)
Lãi suất qua đêm USD thay thế LIBOR từ 2023, dựa trên giao dịch repo trái phiếu kho bạc Mỹ. Là benchmark cho hàng nghìn tỷ USD hợp đồng phái sinh và khoản vay.
Ngân hàng trung ương (Central Bank)
Cơ quan điều hành chính sách tiền tệ quốc gia — kiểm soát lãi suất, cung tiền, tỷ giá. Các ngân hàng trung ương lớn: Fed (Mỹ), ECB (EU), BOJ (Nhật), PBOC (Trung Quốc), SBV (Việt Nam).
Nới lỏng định lượng (QE)
Chính sách ngân hàng trung ương mua tài sản (chủ yếu trái phiếu chính phủ) để bơm tiền vào nền kinh tế khi lãi suất đã chạm 0. Đẩy giá tài sản tài chính lên cao.
Thắt chặt định lượng (QT)
Ngược của QE — ngân hàng trung ương bán hoặc để đáo hạn tài sản trên bảng cân đối, rút thanh khoản khỏi hệ thống. Thường gây áp lực giảm cho cổ phiếu và bất động sản.
Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)
Vốn đầu tư từ doanh nghiệp/nhà đầu tư nước ngoài vào sản xuất, nhà máy, M&A trong nước. FDI cao là chỉ báo tích cực cho ngành khu công nghiệp, logistics, và VND.
Đình lạm (Stagflation)
Tình trạng lạm phát cao đồng thời tăng trưởng kinh tế thấp/âm — kịch bản tồi tệ nhất cho cổ phiếu vì cả earnings yếu và lãi suất phải cao để chống lạm phát. Mỹ thập niên 1970 là ví dụ điển hình.
Soft Landing / Hard Landing
Soft Landing: Fed kiểm soát được lạm phát mà không gây suy thoái — kịch bản hiếm và lý tưởng. Hard Landing: nỗ lực chống lạm phát đẩy nền kinh tế vào suy thoái. Thị trường thường định giá xác suất hai kịch bản này qua yield curve và VIX.
Bài viết hub
Lãi suất Fed ảnh hưởng thị trường chứng khoán như thế nào?
Mỗi lần Fed tăng hoặc giảm lãi suất, thị trường toàn cầu và HOSE đều phản ứng. Tìm hiểu cơ chế tác động, ngành nhạy cảm nhất, và điều cần theo dõi trước mỗi cuộc họp FOMC.
Sự kiện vĩ mô nào nhà đầu tư cần theo dõi trong năm?
Lịch kinh tế toàn cầu đầy sự kiện nhưng không phải cái nào cũng quan trọng với nhà đầu tư VN. Hướng dẫn 15 sự kiện vĩ mô then chốt, khi nào chúng xảy ra và cách chúng ảnh hưởng đến HOSE.
Tỷ giá USD/VND ảnh hưởng đến đầu tư chứng khoán VN thế nào?
Tỷ giá USD/VND tác động đến nhiều ngành tại HOSE theo chiều ngược nhau. Tìm hiểu cơ chế, ngành nào hưởng lợi khi VND yếu, ngành nào chịu thiệt, và cách phòng thủ tỷ giá.
Lạm phát và tài sản đầu tư: Cái gì bảo vệ giá trị tốt nhất?
Lạm phát ăn mòn giá trị tài sản theo thời gian. Phân tích dữ liệu lịch sử về hiệu suất của cổ phiếu, vàng, BĐS, và trái phiếu trong môi trường lạm phát cao — và bài học cho nhà đầu tư VN.
Hạ lãi suất Fed ảnh hưởng đến thị trường và VN-Index thế nào?
Mỗi lần Fed cắt giảm lãi suất, dòng vốn toàn cầu dịch chuyển. Phân tích cơ chế tác động đến VN-Index, ngành hưởng lợi nhất, và chiến lược định vị danh mục khi Fed nới lỏng.
Tất cả bài viết trong chủ đề (50)
→ Chu kỳ tín dụng VN và tác động đến cổ phiếu ngân hàng
→ Fubon FTSE Vietnam ETF: Tiền Đài Loan đang mua VN-Index thế nào?
→ Hạ lãi suất Fed ảnh hưởng đến thị trường và VN-Index thế nào?
→ Chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu: VN đứng ở đâu và cơ hội nào?
→ Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung 2025: Leo thang mới và tác động VN
→ FDI vào Việt Nam: Xu hướng, ngành hưởng lợi, và cơ hội đầu tư
→ FTSE nâng hạng thị trường VN: Cơ hội và điều kiện cần đáp ứng
→ Đàm phán thương mại Mỹ-Việt 2025: Kịch bản và tác động đầu tư
→ Khủng hoảng bất động sản Trung Quốc: Tác động đến kinh tế VN và thị trường
→ Nợ công Mỹ $35 nghìn tỷ: Rủi ro thực hay lo ngại quá mức?
→ Năng lượng tái tạo dưới Trump: Cơ hội hay rủi ro đầu tư?
→ USD mạnh dưới thời Trump: Ảnh hưởng đến thị trường và đầu tư VN
→ Ngành nào hưởng lợi từ chính sách Trump 2025? Phân tích HOSE và Mỹ
→ Trump 2025–2028: Tác động toàn diện đến kinh tế và thị trường Việt Nam
→ Khu công nghiệp Việt Nam trong thời Trump: FDI tăng hay giảm?
→ Thủy sản Việt Nam và thị trường Mỹ: Rủi ro thuế quan và cơ hội
→ Dệt may Việt Nam và thuế quan Mỹ: Rủi ro và chiến lược thích nghi
→ Thuế quan 46% Trump: Tác động thực tế đến xuất khẩu Việt Nam
→ Luân chuyển dòng tiền theo chu kỳ bầu cử Mỹ: Ngành nào hưởng lợi?
→ Midterm Mỹ 2026 và thị trường chứng khoán: Cơ hội đầu tư
→ Cộng hòa vs Dân chủ: Đảng nào tốt hơn cho thị trường chứng khoán Mỹ?
→ VN-Index phản ứng thế nào sau bầu cử tổng thống Mỹ? Dữ liệu 5 kỳ
→ Chu kỳ bầu cử Mỹ và thị trường chứng khoán: Quy luật 4 năm
→ Trung Đông leo thang: Cổ phiếu dầu khí và vàng phản ứng thế nào?
→ Chiến tranh phá vỡ chuỗi cung ứng toàn cầu: Tác động và cơ hội
→ An ninh năng lượng và xu hướng đầu tư năng lượng tái tạo toàn cầu
→ Biển Đỏ bị tấn công: Tác động logistics và thương mại toàn cầu
→ Chiến tranh ảnh hưởng giá dầu và vàng thế nào? Dữ liệu lịch sử
→ Cuộc đua vũ trang toàn cầu: Ai hưởng lợi từ chi tiêu quân sự kỷ lục?
→ Chi tiêu quốc phòng NATO tăng mạnh: Cổ phiếu nào hưởng lợi?
→ Biển Đông căng thẳng ảnh hưởng kinh tế và đầu tư Việt Nam thế nào?
→ Cổ phiếu nào tăng khi có chiến tranh? Phân tích ngành và dữ liệu
→ Xung đột quân sự ảnh hưởng thị trường chứng khoán thế nào?
→ VN-Index khi có chiến sự: Dữ liệu lịch sử qua 5 sự kiện lớn
→ Ngân hàng trung ương mua vàng ảnh hưởng thế nào đến giá?
→ Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung ảnh hưởng đến giá vàng Việt Nam thế nào?
→ Vàng tăng khi có khủng hoảng địa chính trị: Dữ liệu lịch sử
→ Phát biểu của chính trị gia ảnh hưởng thị trường chứng khoán thế nào?
→ Tin tức ảnh hưởng giá cổ phiếu như thế nào?
→ Stale Intel: Tại sao thông tin địa chính trị cũ vẫn nguy hiểm với danh mục?
→ Điểm nóng địa chính trị nào ảnh hưởng HOSE nhất hiện nay?
→ Tại sao nhà đầu tư cần theo dõi xung đột thế giới?
→ Căng thẳng Mỹ-Trung ảnh hưởng cổ phiếu Việt Nam thế nào?
→ Sự kiện vĩ mô nào nhà đầu tư cần theo dõi trong năm?
→ Giá dầu tăng ảnh hưởng ngành nào trên HOSE?
→ Tác động chiến tranh Nga-Ukraine đến thị trường chứng khoán
→ Xung đột Trung Đông ảnh hưởng giá dầu và cổ phiếu thế nào?
→ Chiến tranh thương mại ảnh hưởng chứng khoán Việt Nam thế nào?
→ Lãi suất Fed ảnh hưởng thị trường chứng khoán như thế nào?
→ Chỉ số VIX là gì? Cách đọc và dùng VIX để đánh giá rủi ro thị trường